بهترین درمان برای آلزایمر چیست؟

آیا آلزایمر درمان دارد؟

پاسخ کوتاه این است که درمان قطعی برای آلزایمر هنوز کشف نشده است، اما درمان‌های مؤثری برای کنترل، کاهش علائم و کند کردن روند بیماری وجود دارد.

درمان دارویی آلزایمر

آلزایمر خفیف معمولاً با علائمی مانند فراموشی جزئی، گم‌کردن اشیا ، دشواری در تمرکز و یا علائم مشابه آغاز می‌شود.
در این مرحله، تشخیص زودهنگام و شروع درمان بسیار مهم است، زیرا هنوز بخش زیادی از سلول‌های مغزی فعال هستند و با تقویت آن‌ها می‌توان از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد.

درمان دارویی آلزایمر می‌تواند تا مدتی روند پیشرفت علائم را کند کرده و زندگی با این بیماری را آسان‌تر کند. البته تأثیر داروها در همه افراد یکسان نیست، اما معمولاً مصرف داروهای زیر برای درمان آلزایمر در مراحل خفیف تا شدید در سالمندان توصیه می‌شود:

دونپزیل

یکی از داروهای رایج در درمان آلزایمر دونپزیل (Donepezil) است. این دارو می‌تواند علائم بیماری را در مراحل خفیف تا شدید کاهش دهد. دونپزیل با جلوگیری از تجزیه‌ی ماده‌ای شیمیایی به نام استیل‌کولین در مغز عمل می‌کند؛ ماده‌ای که نقش مهمی در تفکر، استدلال و حافظه دارد. حفظ سطح بالاتر استیل‌کولین در مغز می‌تواند به بهبود عملکرد شناختی بیماران مبتلا به آلزایمر کمک کند.

معمولاً پزشک مصرف روزانه‌ی یک‌بار دونپزیل را تجویز می‌کند، که زمان و دوز دقیق آن باید مطابق دستور پزشک باشد.

مانند سایر داروها، دونپزیل نیز ممکن است عوارض جانبی داشته باشد. از شایع‌ترین آن‌ها می‌توان به تهوع، استفراغ، اسهال، کاهش وزن، خستگی، بی‌خوابی و گرفتگی عضلات اشاره کرد. این عوارض معمولاً خفیف هستند، اما در صورت شدت یافتن یا تداوم، لازم است با پزشک مشورت شود.

ریواستیگمین

ریواستیگمین (Rivastigmine) یکی دیگر از داروهای مؤثر در درمان آلزایمر است و در گروه داروهای مشابه دونپزیل قرار می‌گیرد. این دارو با جلوگیری از تجزیه‌ی استیل‌کولین در مغز، به حفظ سطح این ماده شیمیایی کمک می‌کند و از این طریق عملکرد حافظه، تفکر و توانایی انجام فعالیت‌های روزمره را بهبود می‌بخشد.

ریواستیگمین به دو شکل کپسول و محلول خوراکی در دسترس است و معمولاً طبق نظر پزشک دو بار در روز مصرف می‌شود. برای افرادی که دچار مشکلات گوارشی مانند تهوع، استفراغ یا زخم و خون‌ریزی معده هستند، شکل چسب پوستی (Patch) این دارو گزینه‌ای مناسب‌تر محسوب می‌شود، زیرا جذب آن تدریجی‌تر بوده و احتمال بروز عوارض گوارشی را کاهش می‌دهد.

گالانتامین

گالانتامین از دیگر داروهای مورد استفاده در درمان آلزایمر خفیف تا متوسط است. این دارو با افزایش سطح استیل‌کولین در مغز عمل می‌کند؛ ماده‌ای که نقش مهمی در ارتباط بین سلول‌های عصبی و حفظ عملکردهای شناختی دارد. با تقویت این ارتباط‌ها، گالانتامین می‌تواند به کند شدن روند زوال عقل و تقویت حافظه و تمرکز کمک کند.

گالانتامین در دو شکل کپسول و محلول خوراکی موجود است و معمولاً طبق دستور پزشک دو بار در روز مصرف می‌شود. مقدار دوز دارو باید تدریجاً و تحت نظر پزشک افزایش یابد تا بدن به آن عادت کند و عوارض جانبی کاهش یابد. مصرف خودسرانه یا تغییر در مقدار دارو بدون مشورت پزشک می‌تواند خطرناک باشد.

از عوارض شایع گالانتامین می‌توان به تهوع، استفراغ، اسهال و بی‌اشتهایی اشاره کرد. این دارو مانند سایر مهارکننده‌های کولین‌استراز ممکن است باعث بروز مشکلات گوارشی شود. برای کاهش این عوارض، توصیه می‌شود دارو همراه با غذا مصرف شود.

ممانتین

ممانتین (Memantine) یکی از داروهای مورد استفاده در درمان آلزایمر است. برای اینکه بدانیم ممانتین چگونه عمل میکند ، باید ابتدا بدانیم که گلوتامات چیست؟ گلوتامات، ماده‌ای شیمیایی در مغز است که نقش مهمی در یادگیری و حافظه دارد. ممانتین با تنظیم سطح گلوتامات در مغز موجب تمرکز بهتر، بهبود حافظه ، کاهش تحریک‌پذیری و گیجی می شود.

این دارو در دو شکل کپسول و مایع خوراکی در دسترس است و معمولاً برای درمان آلزایمر متوسط تا شدید توصیه می‌شود. در برخی موارد، پزشکان ممکن است آن را برای بیماران با علائم خفیف‌تر نیز تجویز کنند. مقدار و نحوه مصرف دارو باید طبق تجویز پزشک تعیین شود.

از جمله عوارض جانبی ممانتین می‌توان به سرگیجه، سردرد و یبوست اشاره کرد. این عوارض معمولاً خفیف و موقتی هستند.

ابهام رایج : ترانکوپین و آلزایمر!

یکی از دارو هایی که ممکن است برای درمان آلزایمر به گوشتان خورده باشد ، قرص ترانکوپین یا کوئتیاپین است. باید بدانید که ترانکوپین ، طبق منابع علمی بیشتر برای اختلالات روانی و روان پریشی تجویز می شود و هیچ تحقیق معتبری تاثیر مثبت تراتکوپین برای آلزایمر را اثبات نکرده است.

درمان آلزایمر با روش‌های غیردارویی

طبق تحقیقات تغییر سبک زندگی و فعالیت‌های ذهنی در کنار دارودرمانی ، نقش مهمی در کند کردن روند آلزایمر دارد.

۱. بازی‌ ها و چالش های ذهنی

بازی‌هایی مثل شطرنج، سودوکو یا پازل‌های تصویری تاثیر بسیار مثبتی در بهبود حافظه و عملکرد مغز دارند. به طور کلی بازی های فکری ، مغز را فعال نگه می‌دارند و باعث بهبود ارتباطات بین سلولی مغز می‌شوند. بنابراین هم میتوانند نقش پیشگیری از آلزایمر زودرس را داشته باشد و هم باعث کاهش روند پیشرفت آلزایمر شوند.

۲. ورزش منظم

طبق گفته انجمن جهانی آلزایمر : مطالعات اخیر نشان داده‌اند که ورزش ممکن است خطر ابتلا به آلزایمر را کاهش دهد و احتمالاً روند زوال شناختی را کند کند، اما اینکه چه نوع ورزشی، دقیقاً برای چه کسی مفید است و چرا، هنوز تا حد زیادی ناشناخته است.

درمان خانگی آلزایمر

در فضای مجازی توصیه‌های زیادی درباره “درمان خانگی آلزایمر” وجود دارد، اما همه آن‌ها معتبر نیستند.درمان خانگی می‌تواند به عنوان مکمل درمان پزشکی مفید باشد، ولی جایگزین دارو یا پزشک نیست.

روش‌های مؤثر خانگی شامل:

• تنظیم خواب و پرهیز از بی‌خوابی
• کاهش مصرف قند و غذاهای فراوری‌شده
• نوشیدن روزانه آب کافی (حداقل ۸ لیوان)
• گوش دادن به موسیقی‌های آرامش‌بخش برای تحریک حافظه عاطفی

مصرف زعفران

تحقیقات در برخی دانشگاه های ایرانی نشان میدهد که زعفران در مراحل اولیه آلزایمر میتواند تاثیر مثبتی در عملکرد شناختی مغز داشته باشد. به نظر می رسد که زعفران به صورت کلی برای بهبود حافظه و کارایی مغز است.

درمان آلزایمر با سلول‌های بنیادی

یکی از هیجان‌انگیزترین حوزه‌های پزشکی، درمان آلزایمر با سلول‌های بنیادی است.
در این روش، سلول‌های بنیادی به مغز تزریق می‌شوند تا سلول‌های عصبی جدید تولید کرده و ارتباطات از دست‌رفته را بازسازی کنند.
اگرچه هنوز در مرحله آزمایشی است، اما نتایج اولیه در ژاپن و آمریکا بسیار امیدوارکننده بوده‌اند.
به گفته انجمن آلزایمر آمریکا، طی ۵ تا ۱۰ سال آینده احتمال دارد سلول‌درمانی به بخشی از درمان‌های اصلی آلزایمر تبدیل شود.

این مطلب فقط جنبه‌ی آموزش و اطلاع‌رسانی دارد. پیش از استفاده از توصیه‌های این مطلب حتما با پزشک متخصص مشورت کنید.